Posted in ระหว่างประเทศ

ออสเตรเลียไม่เอากษัตริย์ ?

นางจูเลีย กิลลาร์ด นายกรัฐมนตรีออสเตรเลียสนับสนุนการยุติบทบาทของกษัตริย์อังกฤษในฐานะประมุขของประเทศออสเตรเลีย โดยเธอเชื่อว่าออสเตรเลียควรเป็นประเทศที่มีการปกครองระบอบ “สาธารณรัฐ” และในฐานะนายกรัฐมนตรีเธออยากเห็นการทำงานที่จะนำไปสู่การบรรลุข้อตกลง เรื่องรูปแบบของสาธารณรัฐ แต่คิดว่าเวลาเหมาะสมที่ออสเตรเลียจะเป็น“สาธารณรัฐ” คือ เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงในสถาบันกษัตริย์ของอังกฤษ หลังจากที่ออสเตรเลียต้องตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษตั้งแต่ศตวรรษที่ 18 จนถึงช่วงต้นของศตวรรษที่ 20

ซึ่งแม้ว่าออสเตรเลียจะสามารถมีนายกรัฐมนตรีและรัฐธรรมนูญของตนเอง แต่ออสเตรเลียก็ยังคงอยู่ในเครือจักรภพอังกฤษหรือมีชื่อประเทศอีกชื่อว่า Commonwealth of Australia โดย มีสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ทรงเป็นองค์ประมุขแห่งรัฐ (Head of State) โดยมีผู้สำเร็จราชการ(Governor General)ประจำอยู่ในออสเตรเลียด้วย

ด้านนายแอนโทนี่ แอ็บบอทท์ ผู้นำพรรคเสรีนิยมและหัวหน้าฝ่ายค้านได้ออกมากล่าวว่ายังไม่มีความจำเป็นที่ออสเตรเลียจะต้องเปลี่ยนรูปแบบการปกครองในเวลานี้ หรืออาจกล่าวได้ว่าแอ็บบอทท์ยังคงสนับสนุนรูปแบบการปกครองภายใต้สถาบันกษัตริย์อยู่นั่นเอง อย่างไรก็ตามแต่แม้นางจูเลีย กิลลาร์ดจะออกมาเสนอความเห็นต่อการเปลี่ยนรูปแบบการปกครองของประเทศเป็นแบบสาธารณรัฐ แต่เธอก็ยังหวังและอวยพรให้สมเด็จพระราชินี อลิซาเบธที่ 2 ทรงมีพระชนมายุยืนนาน

เมื่อพิจารณาความหมายของคำว่านโยบายต่างประเทศตาม รศ.ศิโรตม์  ภาคสุวรรณ ซึ่งอธิบายว่านโยบายต่างประเทศคือ นโยบายที่เกี่ยวกับประเทศอื่นที่ผู้นำของประเทศได้กำหนดไว้โดยคำนึงถึงผลประโยชน์แห่งชาติเป็นหลัก ซึ่งเมื่อนำมาพิจารณากับบริบทในออสเตรเลีย เมื่อพรรคแรงงานของ จูเลีย กิลลาร์ดนายกรัฐมนตรีที่ออกมาแสดง “จุดยืน”ว่าต้องการให้มีการยุติบทบาทของสถาบันกษัตริย์และเปลี่ยนรูปแบบการปกครองเป็นระบอบสาธารณรัฐ โดยมีประธานาธิบดีเป็นประมุขในเชิงพิธีการและยังคงมีนายกรัฐมนตรีที่มาจากการเลือกตั้งจากระบบรัฐสภา ก็ถือเป็นการกำหนดนโยบายต่างประเทศรูปแบบหนึ่งโดยประกาศต่อสาธารณชนและชาวโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่ออังกฤษ  แม้จะยังไม่มีผลบังคับใช้ทางกฏหมายแต่ก็เป็นการแสดงจุดยืนและท่าทีของรัฐบาลของนางกิลลาร์ด ถึงความต้องการที่จะยุติบทบาทของกษัตริย์ในออสเตรเลีย

ในที่นี้ผลประโยชน์แห่งชาติของออสเตรเลียในมุมมองของรัฐบาลกิลลาร์ดนั่นคือ ต้องการแยกตัวออกจากเครือจักรภพอังกฤษและนำพาประเทศสู่ระบอบสาธารณรัฐนั่นเอง  เมื่อพิจารณาจากรัฐธรรมนูญของออสเตรเลียแล้วจะเห็นว่ามีการระบุไว้ว่า“อำนาจบริหารเป็นของสมเด็จพระราชินี และทรงใช้อำนาจนั้นผ่านผู้สำเร็จราชการในฐานะผู้แทนพระองค์ของสมเด็จพระราชินี”  เราสามารถมองได้ว่าการดำรงอยู่ของผู้สำเร็จราชการ(Governor General) ซึ่งถือเป็นผู้มีอำนาจสูงสุดของรัฐและมีอำนาจสูงกว่านายกรัฐมนตรีที่มาจากการเลือกตั้ง รวมทั้งการที่ออสเตรเลียยังคงเป็นสมาชิกในเครือจักรภพซึ่งเป็น “สัญลักษณ์”ที่แสดงถึง”ซาก”ของการเป็นเจ้าอาณานิคมของอังกฤษที่หลงเหลือมาถึงปัจจุบัน
นอกจากนี้ เราสามารถมองการตัดสินใจของนางกิลลาร์ดได้จาก ทฤษฎีการตัดสินใจ (Individual Decision Makers Theory ) ซึ่งเป็นการตัดสินใจของปัจเจกชน(ผู้มีอำนาจในการตัดสินใจ) ในที่นี่คือนางกิลลาร์ด นายกรัฐมนตรี ซึ่งได้พิสูจน์ตัวเองแก่ชาวโลกแล้วว่าตนเองนั้นมิได้เป็นผู้นำที่ “หวงเก้าอี้”โดยเธอได้ประกาศยุบสภาและให้มีการเลือกตั้งใหม่ในวันที่ 21 ส.ค 2553  แม้เพิ่งรับตำแหน่งต่อจากเควิน รัดด์ อดีตนายกรัฐมนตรี โดยมีคะแนนนิยมจากประชาชนสูงถึง 56 % ก็ตามแต่เธอตัดสินใจประกาศยุบสภาเพราะต้องการเป็นนายกรัฐมนตรีที่มาจากเสียงส่วนใหญ่ของประชาชนนั่นเอง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงจิตวิญญาณประชาธิปไตยในตัวนางกิลลาร์ดได้เป็นอย่างดี
ประเด็นเรื่องสถาบันกษัตริย์ยังคงเป็นประเด็น “ละเอียดอ่อน” ในออสเตรเลีย เพราะเป็นดินแดนที่มี ผู้อพยพซึ่งเป็นลูกหลานชาวอังกฤษจำนวนมากที่ยังคงจงรักภักดีต่ออังกฤษและสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ซึ่งพระองค์ทรงเป็นพระประมุขในเชิงสัญลักษณ์และพิธีการ จุดนี้สะท้อนให้เห็นถึงทัศนคติ(Attitude)ส่วนตัวของนางกิลลาร์ด ที่มีความมุ่งมั่นในแนวทางของเธอที่จะนำพาประเทศสู่ระบอบใหม่ แม้การแสดงความเห็นต่อการดำรงอยู่ของสถาบันกษัตริย์ในออสเตรเลียของเธอ อาจกระทบต่อผลคะแนนเสียงในการเลือกตั้งของเธอก็ตาม

Author:

ฑภิพร สุพร

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s