Posted in ระหว่างประเทศ

ยุทธศาสตร์การถ่วงดุลครั้งใหม่ของสหรัฐฯในทัศนะของญี่ปุ่น

ยุทธศาสตร์การถ่วงดุลครั้งใหม่ของสหรัฐฯในทัศนะของญี่ปุ่น *

ฑภิพร สุพร

0000

Noboru Yamaguchi ชี้ว่าการผลักดันยุทธศาสตร์การถ่วงดุลครั้งใหม่สะท้อนให้เห็นการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของนโยบายต่างประเทศของสหรัฐฯ ซึ่งญี่ปุ่นตลอดจนประเทศที่เป็นพันธมิตรของสหรัฐฯก็ต้องพยายามที่จะสร้างความร่วมมือและปรับตัวให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ดังกล่าวในกรณีของญี่ปุ่นญี่ปุ่นเสนอแนวคิดเรื่องพลวัตรของกองกำลังป้องกันตนเองซึ่งสนับสนุนให้กองกำลังป้องกันตนเองของญี่ปุ่นมีลักษณะยืดหยุ่นมากยิ่งขึ้นเพื่อรับมือกับการรุกรานและเพิ่มความสามารถในการป้องกันตนเองของญี่ปุ่นให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

เมื่อสหรัฐฯสิ้นภารกิจในตะวันออกกลางและเบนเข็มมาให้ความสนใจกับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ผ่านการผลักดันยุทธศาสตร์ถ่วงดุลครั้งใหม่ อย่างไรก็ดี การผงาดขึ้นของจีนถือเป็นปัจจัยสำคัญที่เป็นทั้งโอกาสและความท้าทายที่สหรัฐฯและพันธมิตรจะพัฒนายุทธศาสตร์ทางความร่วมมือระหว่างกัน Noboru Yamaguchi ตั้งคำถามสำคัญว่าภายใต้สภาวการณ์ข้างต้นสหรัฐฯและญี่ปุ่นจะมียุทธศาสตร์ทางความมั่นคงระหว่างกันได้อย่างไร

หากพิจารณาจากเอกสาร The Defense Strategic Guidance Document ของสหรัฐฯและ National Defense Program Guidelines (NDPG) ของญี่ปุ่น ทั้งสหรัฐฯและญี่ปุ่นควรจะร่วมมือกันอย่างใกล้ชิดมากยิ่งขึ้น ข้อเสนอหนึ่งของ NDPG คือแนวคิดใหม่เรื่องพลวัตรของกองกำลังป้องกัน (Dynamic Defense Force) ซึ่งเสนอว่าควรมีการปรับปรุงกองกำลังป้องกันประเทศของญี่ปุ่น (Japan Self- Defense Force: JSDF)ให้มีลักษณะยืดหยุ่นมากยิ่งขึ้นเพื่อรับมือกับการรุกรานและเพิ่มความสามารถในการป้องกันตนเองของญี่ปุ่นให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

Noboru Yamaguchi ชี้ว่าหากญี่ปุ่นสามารถเปลี่ยนแปลงท่าทีด้านการปรับปรุงกองกำลังป้องกันประเทศได้อย่างพอประมาณ (Modest) แต่มีความน่าเชื่อถือ ทั้งนี้เพื่อที่จะป้องกันน่านน้ำและน่านฟ้า ตลอดจนหมู่เกาะบริเวณเอเชียแปซิฟิก นโยบายดังกล่าวจะสอดประสานกับยุทธศาสตร์ anti-access/area-denial (A2/AD) ของสหรัฐฯได้เป็นดังอย่างดี ตัวอย่างที่ปรากฏให้เห็นได้ชัดเจนคือการตอบโต้แผนการของเกาหลีเหนือที่จะยิงขีปนาวุธพิสัยไกลเหนือเกาะทางตอนใต้ของญี่ปุ่น โดยทั้งกองกำลังป้องกันประเทศของญี่ปุ่นก็ได้เคลื่อนกำลังพลและอาวุธยุทโธปกรณ์เพื่อปกป้องพื้นที่บริเวณ Okinawa, Miyako และหมู่เกาะ Ishigaji พร้อมกับได้รับความช่วยเหลือจากกองทัพสหรัฐฯ

ดังที่พิจารณาในตอนต้นว่าปัจจัยเรื่องการผงาดขึ้นของจีนถือเป็นปัจจัยที่มีส่วนสำคัญยิ่งต่อทิศทางและนโยบายถ่วงดุลครั้งใหม่ของสหรัฐฯ แต่กระนั้นทั้งสหรัฐฯและจีนต่างก็มีผลประโยชน์ร่วมกัน อาทิ กรณีความมั่นคงในโลกไซเบอร์ (Cyber Security) หรือความมั่นคงในอวกาศส่วนนอก (Outer Space) ซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้สหรัฐฯและจีนเลือกที่จะร่วมมือระหว่างกันมากกว่าการโจมตีกันโดยตรง  โดยหากสหรัฐฯตัดสินใจร่วมมือกับจีน บรรดาพันธมิตรของสหรัฐฯ ตลอดจนประเทศต่างๆก็อาจเล็งเห็นประโยชน์และความสำคัญของความร่วมมือและตัดสินใจสร้างความร่วมมือในประเด็นดังกล่าวระหว่างกันต่อไปในอนาคต

ใจความหลักที่สำคัญประการหนึ่งของนโยบายถ่วงดุลครั้งใหม่ในเอเชียแปซิฟิกคือ “การแพร่กระจายอย่าทั่วถึงในทางภูมิศาสตร์  การปฏิบัติการที่มีความยืดหยุ่น และมีความยั่งยืนทางการเมือง” (“Geographically distributed, operationally resilient, and politically sustainable”) โดยการย้ายฐานทัพที่ประจำการอยู่ที่ Okinawa ไปยัง Guam ประกอบกับการเคลื่อนย้ายกองกำลังทหารไปประจำการที่เมือง Darwin ออสเตรเลียจะส่งผลดีต่อกองทัพสหรัฐฯโดยกองทัพสหรัฐฯจะสามารถปฏิบัติครอบคลุมพื้นที่ในเอเชียแปซิฟิกมากกว่าเดิมจากแต่เดิมที่กองทัพสหรัฐฯมักจะประจำการอยู่ทางตอนเหนือของเอเชียแปซิฟิก กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ การตัดสินย้ายฐานทัพของสหรัฐฯจะเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติการของกองทัพสหรัฐฯผ่านการขยับขยายพื้นที่ปฏิบัติการให้ครอบคลุมเอเชียแปซิฟิกมากยิ่งขึ้น ยิ่งไปกว่านั้นยังเป็นการบรรเทาความเสี่ยงทางการเมืองอันอาจเกิดขึ้นได้จากความไม่พอใจของชาว Okinawan ดังที่สหรัฐฯต้องเผชิญมาในอดีต

______________________________________________

* สรุปความจาก Noboru Yamaguchi. “A Japanese Perspective on U.S. Rebalancing toward the Asia-Pacific Region.” Asia Policy 15.1 (2013): 7-12.

Author:

ฑภิพร สุพร

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s